Nguyễn Thị Kiều Anh – Người gieo khát vọng xanh từ những cánh đồng Gò Nổi

Từ những cánh đồng ven sông Thu Bồn, chị Nguyễn Thị Kiều Anh đang từng bước viết nên một câu chuyện khởi nghiệp khác biệt: lấy cây bản địa làm điểm bắt đầu, lấy người nông dân làm trung tâm và lấy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn làm hướng đi lâu dài.

Trong những ngày giữa tháng 9, khi 25 dự án từ khu vực miền Trung – Tây Nguyên cùng hội tụ tại vòng bán kết Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 – năm 2026, câu chuyện của Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Gò Nổi mang đến một sắc màu rất riêng.

Dự án Go Noi Herbal Wellness của HTX là một trong những dự án thuộc nhóm dược liệu và sản phẩm chăm sóc sức khỏe tham gia vòng bán kết khu vực. Nhưng phía sau tên gọi của một dự án, phía sau những sản phẩm tinh dầu là câu chuyện về một người phụ nữ đã chọn một con đường không dễ dàng: kiên trì với đất, với cây và với khát vọng tạo ra một nền kinh tế xanh ngay trên quê hương mình.

Đó là chị Nguyễn Thị Kiều Anh, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Gò Nổi.

Không bắt đầu từ những điều lớn lao

Khởi nghiệp xanh đôi khi không bắt đầu bằng một nhà máy hiện đại hay một nguồn vốn lớn. Nó có thể bắt đầu từ một mảnh đất quê nhà, một luống cây, một nồi chưng cất và một câu hỏi rất giản dị:

Làm thế nào để những giá trị sẵn có của quê hương có thể tạo ra một cuộc sống tốt hơn cho người dân?

Với chị Kiều Anh, câu trả lời nằm ở chính những cây thảo dược đang hiện diện trên vùng đất Gò Nổi. Sả Java, bạc hà, tràm trà và những loại cây dược liệu khác không chỉ là nguyên liệu sản xuất. Chúng trở thành mắt xích đầu tiên trong một chuỗi giá trị mà chị mong muốn xây dựng: từ vùng nguyên liệu – sản xuất – chế biến – sản phẩm – thị trường – du lịch trải nghiệm – giáo dục môi trường.. Đó cũng là cách chị nhìn về tương lai của nông nghiệp quê mình. Không chỉ trồng cây để bán nguyên liệu. Không chỉ sản xuất một chai tinh dầu. Mà phải nâng giá trị của cây trồng, nâng giá trị của người nông dân và nâng giá trị của chính vùng đất Gò Nổi.

“Xanh” không chỉ nằm trên nhãn sản phẩm

Điều khiến hành trình của Kiều Anh trở nên đặc biệt là chị không xem “xanh” như một khẩu hiệu truyền thông. Trong hoạt động của HTX, tư duy xanh được đặt vào chính quá trình sản xuất. HTX theo đuổi mô hình nông nghiệp tuần hoàn, chú trọng sức khỏe đất và cây trồng. Sau quá trình chưng cất tinh dầu, phụ phẩm được thu gom, ủ và tái sử dụng làm phân bón, hướng tới hạn chế chất thải và tạo thành một vòng tuần hoàn trong sản xuất. Đây cũng là điều chị Kiều Anh từng chia sẻ khi nói về con đường nông nghiệp xanh mà HTX đang theo đuổi. Với chị, một sản phẩm xanh không thể chỉ “xanh” ở bao bì.

Cả vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, người lao động, môi trường và cộng đồng đều phải được hưởng lợi từ sự chuyển đổi ấy.

Đó là một quan niệm không dễ thực hiện đối với một HTX quy mô nhỏ. Bởi để làm nông nghiệp xanh cần vốn, cần công nghệ, cần kiến thức, cần thị trường và quan trọng hơn cả là sự kiên trì. Chị Kiều Anh hiểu rất rõ những khó khăn ấy. Trong một chia sẻ trước đây về chuyển đổi xanh, chị từng cho rằng thách thức của HTX nhỏ là chi phí đầu tư công nghệ cao và khả năng tiếp cận nguồn vốn; đồng thời mong muốn có thêm các chính sách hỗ trợ để những HTX nông nghiệp như Gò Nổi có thể đầu tư công nghệ mà vẫn giữ được tiêu chí xanh, tuần hoàn. Nhưng khó khăn không khiến chị từ bỏ. Ngược lại, nó khiến chị càng tin rằng con đường mình chọn là cần thiết.

Từ một chai tinh dầu đến một hệ sinh thái xanh

Điều đáng nói ở câu chuyện Gò Nổi không nằm ở riêng ba sản phẩm tinh dầu. Phía sau mỗi chai tinh dầu là một ý tưởng lớn hơn: xây dựng hệ sinh thái thảo dược bản địa của Gò Nổi.b Dự án Go Noi Herbal Wellness hiện được định hướng phát triển vùng nguyên liệu, nghiên cứu – phát triển sản phẩm, chế biến sâu, thương mại và du lịch trải nghiệm cộng đồng. Dự án cũng hướng tới kết hợp nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số. Đó là bước chuyển từ tư duy “làm ra sản phẩm” sang tư duy “xây dựng chuỗi giá trị”. Và trong chuỗi giá trị ấy, người nông dân không chỉ là người cung cấp nguyên liệu.

Họ phải trở thành một phần của hệ sinh thái.bKhi vùng nguyên liệu phát triển, người dân có thêm sinh kế. bKhi sản phẩm được chế biến sâu, giá trị gia tăng ở lại địa phương. Khi khách du lịch tìm đến, câu chuyện về cây cỏ, đất đai và con người Gò Nổi tiếp tục được kể. Và khi phụ phẩm được quay trở lại với đất, vòng tuần hoàn lại bắt đầu.

Một vòng tròn nhỏ, nhưng chứa đựng một tư duy lớn.

Khởi nghiệp để cống hiến cho quê hương

Có lẽ điểm đáng quý nhất ở Kiều Anh không nằm ở việc chị đã tham gia bao nhiêu cuộc thi hay đạt được bao nhiêu thành tích. Điều đáng quý hơn là sau mỗi lần xuất hiện tại một sân chơi khởi nghiệp, chị lại mang câu chuyện của Gò Nổi đi xa hơn. Từ những cánh đồng quê nhà đến các diễn đàn về chuyển đổi xanh. Từ sản phẩm tinh dầu đến câu chuyện về kinh tế tuần hoàn. Từ người nông dân đến du khách.Từ một HTX nhỏ đến khát vọng xây dựng thương hiệu thảo dược mang dấu ấn Gò Nổi. Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh vì thế không đơn thuần là một cuộc tranh tài. Đó là cơ hội để những người như Kiều Anh gặp gỡ những người cùng chí hướng, học hỏi, kết nối và tiếp tục hoàn thiện con đường của mình. Và hình ảnh của chị tại cuộc thi, cùng những hình ảnh riêng của HTX đóng góp vào câu chuyện chung về khởi nghiệp xanh, cũng là một cách để Gò Nổi được nhìn thấy trong một diện mạo mới: một vùng quê không chỉ có truyền thống và đất đai màu mỡ, mà còn có những con người đang nỗ lực tạo dựng tương lai bằng chính tài nguyên bản địa của mình.

Một người phụ nữ, một vùng đất và một giấc mơ xanh

Có những người khởi nghiệp vì nhìn thấy một thị trường.

Có những người khởi nghiệp vì nhìn thấy một cơ hội.

Nhưng cũng có những người khởi nghiệp vì nhìn thấy một điều mà mình muốn thay đổi.

Với Nguyễn Thị Kiều Anh, đó là câu chuyện của quê hương.

Chị muốn những cây thảo dược trên đất Gò Nổi không chỉ được biết đến như một loại cây trồng.

Chị muốn chúng trở thành sản phẩm có giá trị.

Muốn người nông dân có sinh kế bền vững.

Muốn phụ phẩm được quay trở lại với đất.

Muốn du khách có thể đến Gò Nổi, bước vào vườn cây, tận mắt xem một nồi chưng cất và nghe câu chuyện của người làm ra sản phẩm.

Và xa hơn nữa, chị muốn từ một HTX nhỏ có thể hình thành một mô hình mà ở đó nông nghiệp, môi trường, sản xuất, du lịch và cộng đồng cùng phát triển.

Đó là lý do hành trình của Kiều Anh không chỉ là câu chuyện khởi nghiệp của một cá nhân.

Nó là câu chuyện về khát vọng cống hiến.

Cống hiến cho quê hương bằng những gì quê hương đang có.

Cống hiến cho người nông dân bằng một chuỗi giá trị công bằng hơn.

Cống hiến cho môi trường bằng một cách sản xuất có trách nhiệm hơn.

Và cống hiến cho thế hệ mai sau bằng niềm tin rằng phát triển kinh tế không nhất thiết phải đánh đổi bằng môi trường.

Từ một mảnh đất ven sông Thu Bồn, một người phụ nữ đang kiên trì gieo xuống những hạt giống của một tương lai xanh.

Có thể hành trình ấy còn dài.

Có thể phía trước vẫn còn rất nhiều khó khăn.

Nhưng mỗi luống cây được trồng, mỗi giọt tinh dầu được chưng cất, mỗi phụ phẩm được quay trở lại với đất và mỗi người nông dân có thêm một cơ hội sinh kế đều đang góp một phần nhỏ vào giấc mơ ấy.

Giấc mơ đưa màu xanh của Gò Nổi trở thành một giá trị kinh tế, một giá trị văn hóa và một giá trị sống.